Wanneer een echtgenoot Nederlander is en de andere Spanjaard — of wanneer het huwelijk banden heeft met beide landen (woonplaats, vastgoed, kinderen) — wordt de echtscheiding internationaal. Het toepasselijk recht, de bevoegde rechtbank en de afwikkeling van vastgoed worden geregeld door Europese verordeningen.
Tomas Ballestero Advocaten begeleidt Nederlands-Spaanse stellen sinds 1992, in coördinatie met Nederlandse advocaten wanneer nodig.
Bevoegde rechtbank: Brussel II ter Verordening (2019/1111)
De Brussel II ter Verordening (van toepassing sinds 1 augustus 2022) bepaalt de bevoegdheid in grensoverschrijdende echtscheidingen tussen EU-lidstaten. Spaanse rechtbanken zijn bevoegd als:
- Beide echtgenoten hun gewone verblijfplaats in Spanje hebben, of
- De laatste gemeenschappelijke verblijfplaats Spanje was en één er nog woont, of
- De verweerder in Spanje woont, of
- De eiser 6 maanden in Spanje woont (1 jaar voor niet-Spanjaarden) vóór het verzoek.
Nederlandse rechtbanken kunnen volgens dezelfde criteria bevoegd zijn. De eerst aangezochte rechtbank krijgt voorrang (litispendentie).
Toepasselijk recht: Rome III Verordening (1259/2010)
Spanje neemt deel aan Rome III. Nederland echter NIET — een belangrijk verschil. Voor Nederland geldt de Haagse Verordening 1978 als alternatief.
Concrete gevolg: als de Spaanse rechter bevoegd is, past hij Rome III toe. Als de Nederlandse rechter bevoegd is, past hij het Haagse Verdrag van 1978 toe. De materiële uitkomsten kunnen verschillen — vooral bij partneralimentatie.
Strategische beslissing: de keuze van de rechtbank heeft directe impact op het toepasselijk recht. Voor een Nederlands-Spaans stel woonachtig in Javea is de Spaanse rechter bevoegd en past hij Spaans recht toe (Spaanse pensión compensatoria, korter en op basis van behoefte).
Huwelijksvermogensstelsel en afwikkeling vastgoed
Het huwelijksvermogensstelsel wordt geregeld door EU Verordening 2016/1103 (sinds 29 januari 2019). Echtgenoten kunnen het toepasselijk recht kiezen. Zonder keuze: eerste gemeenschappelijke verblijfplaats na huwelijk, gemeenschappelijke nationaliteit, nauwste banden.
Voor verdeling van vastgoed in Spanje, zelfs als de echtscheiding in Nederland is uitgesproken:
- Automatische erkenning van het Nederlandse vonnis in Spanje (Brussel II ter — geen exequatur nodig tussen EU-lidstaten), en
- Spaanse notariële akte voor de toebedeling en kadasterinschrijving.
Kinderen en alimentatie
Ouderlijke verantwoordelijkheid volgt de gewone verblijfplaats van het kind (Brussel II ter). Alimentatie wordt geregeld door de Alimentatieverordening (4/2009) met automatische erkenning binnen de EU en hulp bij grensoverschrijdende inning.
Concrete dossiers
Nederlandse man, Spaanse vrouw, woonachtig Moraira, twee kinderen
Huwelijk gesloten in Amsterdam in 2010, gewone verblijfplaats Moraira sinds 2017. Spaanse rechtbank bevoegd. Toepassing Spaans recht op echtscheiding. Toepassing Nederlands recht op huwelijksvermogensstelsel (eerste verblijfplaats Amsterdam). Coördinatie met Nederlandse advocaat voor liquidatie.
Spaanse man, Nederlandse vrouw, scheiding Spanje, echtscheiding Nederland
De Nederlandse vrouw keert terug naar Nederland met de kinderen, de Spaanse man blijft in Spanje. Spaanse rechtbank eerst aangezocht (verblijfplaats verweerder), Nederlandse rechtbank tweede: litispendentie, zaak wordt in Spanje behandeld. Wij vertegenwoordigen de Nederlandse vrouw in de Spaanse procedure.
Procedure en termijnen in Spanje
Echtscheiding met onderling goedvinden: 3 tot 4 maanden.
Echtscheiding op tegenspraak: 6 tot 18 maanden.
Veelgestelde vragen
Is het Nederlandse echtscheidingsvonnis geldig in Spanje?
Ja, automatisch, zonder exequatur, onder Brussel II ter. Voor onroerend goed in Spanje is een aanvullende notariële akte nodig voor het kadaster.
Kunnen mijn kinderen Spaanse nationaliteit krijgen?
Kinderen van een Spaanse ouder hebben recht op Spaanse nationaliteit van oorsprong, zonder verblijfsvereiste. Voor kinderen van een niet-Spaanse ouder die in Spanje wonen, wordt de nationaliteit verkregen door verblijf (1 jaar voor in Spanje geboren minderjarigen, 10 jaar in het algemeen).
Welke partneralimentatie geldt?
Afhankelijk van het toepasselijk recht op de echtscheiding. Spaans recht voorziet in pensión compensatoria, doorgaans tijdelijk en op basis van behoefte. Nederlands recht is over het algemeen genereuzer in duur (maximaal 12 jaar voor langdurige huwelijken).
Contact
Tomas Ballestero Advocaten
Hoofdkantoor: Avenida del Pla 126, 2ª planta, 28A–28B, 03730 Javea / Xàbia (Alicante)
Kantoor Valencia: Calle Burriana 34, Valencia
Vaste lijn: +34 965 792 946
Mobiel: +34 607 320 768
E-mail: [email protected]
