Het slimste erfrechtplan is vaak dat wat jaren vóór overlijden wordt uitgevoerd. Een schenking onder de levenden (“donación inter vivos” in het Spaans) van een Spaans onroerend goed — aan de partner, een kind of een kleinkind — kan zowel de Spaanse schenkbelasting als de toekomstige Spaanse erfbelasting (ISD) substantieel verlagen. Maar de structuur moet correct zijn: een verkeerd opgezette schenking kan meer belasting opleveren dan de nalatenschap die zij beoogt te vermijden.
Tomas Ballestero Advocaten begeleidt Nederlandse families sinds 1992 bij grensoverschrijdende schenkingsstructuren met betrekking tot Spaans onroerend goed.
Het Spaanse fiscale kader
De Spaanse schenkbelasting (Impuesto sobre Donaciones) maakt deel uit van dezelfde wet als de erfbelasting (ISD), geregeld in Ley 29/1987 en de regionale regels van elke Autonome Gemeenschap. De belastbare gebeurtenis is de schenking; de belastingplichtige is de begiftigde.
De Valenciaanse Gemeenschap biedt belangrijke verminderingen voor schenkingen tussen naasten (ouders-kinderen-kleinkinderen), met fiscale bonussen die de schenkbelasting kunnen reduceren tot een klein deel van het nominale tarief. Deze verminderingen werden in 2023 substantieel verbeterd.
Drie structuren die wij meestal gebruiken
1. Schenking blote eigendom met voorbehoud van vruchtgebruik
De schenker draagt de blote eigendom over aan de kinderen, met behoud van levenslang vruchtgebruik (recht van gebruik en huurinkomsten). Bij overlijden vervalt het vruchtgebruik automatisch en worden de kinderen volle eigenaar zonder aanvullende erfbelasting over het vruchtgebruik. De belastingbasis wordt berekend op de waarde van de blote eigendom (60-90% van de volle waarde afhankelijk van de leeftijd van de schenker).
2. Schenking van de volle eigendom
Directe overdracht aan de aangewezen begunstigde. Nuttig wanneer er één erfgenaam is of wanneer de schenker zich wil bevrijden van het goed.
3. Schenking met recht van terugkeer
Schenking met clausule van terugkeer naar de schenker indien de begiftigde vóór hem overlijdt. Combineert fiscale efficiëntie met patrimoniale bescherming.
De verborgen fiscale valkuil: IRPF van de schenker
De Spaanse schenkbelasting wordt betaald door de begiftigde, maar de schenker wordt ook belast: een Spaanse schenking van onroerend goed wordt behandeld als een vermogensoverdracht voor de inkomstenbelasting (IRPF). De schenker betaalt belasting over de meerwaarde tussen aankoopkosten en schenkingswaarde. Voor niet-residenten geldt een tarief van 19%.
Wij berekenen systematisch de combinatie ISD + IRPF vóór elke aanbeveling.
Coördinatie met Nederlandse fiscaliteit
Er bestaat geen bilateraal belastingverdrag tussen Spanje en Nederland over schenkingen of erfenissen. Dit betekent:
- De Nederlandse schenkbelasting kan van toepassing zijn als de schenker Nederlands inwoner is (10-jarige regeling voor Nederlanders die emigreren).
- De Spaanse schenkbelasting is altijd van toepassing op Spaans onroerend goed.
- Dubbele belasting wordt vermeden via de Nederlandse Wet ter voorkoming van dubbele belasting — de Spaanse belasting is verrekenbaar tot de Nederlandse belasting over hetzelfde goed.
- De Nederlandse vrijstelling van € 6.713 (2024) per ouder per jaar voor schenkingen aan kinderen blijft beschikbaar.
Procedure
- Eerste consult via videogesprek.
- Coördinatie met uw Nederlandse fiscalist voor modellering van gecombineerde belastingimpact.
- Opstellen van de schenkingsakte (“escritura de donación”).
- Ondertekening voor Spaanse notaris (mogelijk via in Nederland gelegaliseerde volmacht).
- Aangifte schenkbelasting (Modelo 651) binnen 30 werkdagen.
- Kadasterinschrijving op naam van de begiftigde.
- IRPF-aangifte van de schenker in het volgende jaar indien van toepassing.
Veelgestelde vragen
Is schenking altijd beter dan een testament?
Nee. Schenking veroorzaakt een onmiddellijke gecombineerde belasting (schenking + meerwaarde). Voor grote vermogens met aanzienlijke latente meerwaarden kan een goed opgesteld Spaans testament met artikel 22-keuze efficiënter zijn. De analyse is per geval.
Kan ik schenken aan een kind dat in Nederland woont?
Ja. Sinds de Europese jurisprudentie genieten niet-resident begiftigden van dezelfde regionale verminderingen als Spaanse residenten.
Wat met de Nederlandse 10-jaarsregeling?
Een Nederlander die emigreert blijft 10 jaar onderworpen aan Nederlandse schenk- en erfbelasting. Dit beïnvloedt de timing van uw schenkingsplanning — vaak is wachten tot na de 10-jaarsperiode aanzienlijk voordeliger.
Contact
Tomas Ballestero Advocaten
Hoofdkantoor: Avenida del Pla 126, 2ª planta, 28A–28B, 03730 Javea / Xàbia (Alicante)
Kantoor Valencia: Calle Burriana 34, Valencia
Vaste lijn: +34 965 792 946
Mobiel: +34 607 320 768
E-mail: [email protected]
