In het kort: u kunt uw Spaanse woning tijdens uw leven aan uw kinderen schenken. Dat gebeurt met een schenkingsakte (escritura de donación) voor een Spaanse notaris, die daarna in het eigendomsregister wordt ingeschreven — en zodra zij getekend is, is zij onherroepelijk. Er kunnen drie afzonderlijke belastingen spelen: de Spaanse schenkbelasting, die het kind betaalt in de regio waar het pand ligt; de Spaanse heffing over de meerwaarde bij de ouder die schenkt, de kostenpost die de meeste families niet zien aankomen; en de gemeentelijke plusvalía. Of schenken nu voordeliger uitpakt dan het pand in een testament nalaten, hangt volledig af van de regio, de familieband en de cijfers van uw eigen dossier — en moet berekend worden vóór er iets getekend wordt.
Wat een schenking is naar Spaans recht
Een schenking is een overdracht van eigendom bij leven, zonder tegenprestatie. In Spanje is dat geen onderlinge familieafspraak: om onroerend goed over te dragen moet zij worden verleden in een notariële akte, uitdrukkelijk worden aanvaard door degene die ontvangt, en worden ingeschreven in het eigendomsregister (Registro de la Propiedad). Zolang die inschrijving niet is gebeurd, is het kind tegenover derden geen eigenaar.
Zij is bovendien in beginsel onomkeerbaar. Het Spaanse recht laat herroeping slechts toe in scherp afgebakende gevallen, zoals ernstige ondankbaarheid of de latere geboorte van kinderen. Dat is het belangrijkste verschil met een testament, dat u zo vaak kunt wijzigen als u wilt: een schenking ligt vast op de dag dat zij getekend wordt.
De drie structuren die wij het vaakst gebruiken
Schenking van de blote eigendom, met voorbehoud van vruchtgebruik
De ouder schenkt de kinderen de blote eigendom (nuda propiedad) en behoudt levenslang het recht om het pand te gebruiken en de huurinkomsten te ontvangen (usufructo vitalicio). De ouders kunnen er blijven wonen of het blijven verhuren, precies zoals daarvoor. Bij het overlijden van de langstlevende ouder eindigt het vruchtgebruik en worden de kinderen volle eigenaar. Dit is de structuur waar de meeste families voor kiezen, omdat het vermogen overgaat zonder dat de ouders de zeggenschap over hun eigen huis verliezen.
Schenking van de volle eigendom
De kinderen krijgen alles, onmiddellijk. Het is de eenvoudigste vorm en de juiste wanneer de ouders elders zijn gaan wonen of het pand niet hun woning is — maar het betekent wel dat u afstand doet van het recht om er te wonen en van alle inkomsten die het pand oplevert.
Schenking met recht van terugkeer
De akte bepaalt dat de eigendom terugkeert naar de schenker als een omschreven gebeurtenis zich voordoet, meestal het overlijden van het kind vóór de ouder. Het is een beschermingsclausule voor families die willen voorkomen dat het pand buiten de familie terechtkomt, en zij moet op het moment zelf in de akte worden opgenomen; achteraf toevoegen kan niet.
De drie belastingen die spelen
Schenkbelasting (Impuesto sobre Sucesiones y Donaciones). Wordt betaald door het kind dat het pand ontvangt, en valt onder de autonome regio waar het pand ligt. Voor Jávea, Moraira, Dénia en Valencia is dat de Valenciaanse Gemeenschap, die eigen verminderingen kent voor schenkingen tussen ouders en kinderen. Die verminderingen zijn aan voorwaarden gebonden en veranderen in de loop van de tijd, dus de positie moet worden nagegaan op het moment van de schenking zelf — en niet worden afgeleid uit wat een buurman ooit betaalde.
De heffing over de meerwaarde bij de ouder — de verborgen valkuil. Dit is de post waar families op stuklopen. Naar Spaans recht wordt het weggeven van een pand behandeld als een vervreemding door degene die het weggeeft. Is het pand vandaag meer waard dan bij de aankoop, dan kan de ouder over die waardestijging worden belast, ook al heeft hij geen cent ontvangen. Voor niet-ingezeten eigenaars geldt hetzelfde. Elke serieuze vergelijking tussen schenken en vererven moet dit bedrag meenemen, en in veel dossiers is dit precies wat de doorslag geeft.
Gemeentelijke plusvalía. De gemeentelijke heffing over de waardestijging van de grond, geheven door het gemeentehuis waar het pand ligt. Zij komt bij een schenking net zo goed op als bij een verkoop of een nalatenschap.
Nu schenken, of nalaten via testament?
Er bestaat geen algemeen antwoord, en wie u er een geeft zonder uw akten te hebben gezien, gokt. Wat het werkelijk bepaalt is het verschil tussen wat het pand u destijds kostte en wat het vandaag waard is, de verminderingen die op dat moment in de Valenciaanse Gemeenschap gelden, of u zelf in het pand moet kunnen blijven wonen, en uw fiscale positie in eigen land. Bij sommige families wijzen de cijfers duidelijk naar een schenking bij leven; bij andere maakt de meerwaardeheffing bij de ouder vererven veel goedkoper. Wij maken de vergelijking voor beide routes vóórdat u zich vastlegt, en wij zetten die op papier. Loopt het uiteindelijk toch via een Spaanse nalatenschap, dan begeleiden wij ook dat traject.
Als u niet in Spanje woont
De meeste schenkingen die wij behandelen zijn voor eigenaars die in Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Frankrijk of Zwitserland wonen. De Spaanse kant van de transactie verloopt hetzelfde, maar er komt een tweede laag bij: uw eigen land kan de schenking als belastbaar feit behandelen, kan aangifteverplichtingen opleggen, of kan het pand nog enige tijd na de schenking tot uw nalatenschap blijven rekenen. Nederlandse en Belgische eigenaars moeten er in het bijzonder niet van uitgaan dat het wegschenken van Spaans vastgoed het pand ook meteen uit hun nalatenschap in eigen land haalt: uw eigen land verbindt daar zijn eigen voorwaarden en termijnen aan. Laat dat nagaan voordat u een datum vastlegt — het moment waarop u schenkt kan het eindresultaat merkbaar beïnvloeden.
Wij stemmen de Spaanse akte af met uw eigen belastingadviseur, zodat beide kanten elkaar niet tegenspreken, en wij zeggen het eerlijk wanneer een vraag bij uw adviseur thuishoort en niet bij ons.
Alles regelen zonder naar Spanje te reizen
Noch de ouder noch het kind hoeft in Spanje te zijn om te tekenen. Met een volmacht die voor een notaris in uw eigen land wordt verleden, voorzien van de apostille van Den Haag en een beëdigde vertaling, kunnen wij bij de Spaanse notaris namens u verschijnen. Wij stellen de tekst van de volmacht zo op dat zij precies de schenking dekt die u voor ogen heeft en niets meer. In de praktijk wordt het merendeel van de schenkingen die wij voor families in het buitenland afronden op deze manier getekend.
Hoe het proces verloopt
Wij beginnen met een controle van het pand bij het eigendomsregister en het kadaster: wie staat als eigenaar geregistreerd, zijn er hypotheken, lasten of onbetaalde bijdragen aan de vereniging van eigenaars, en komt overeen wat er gebouwd is met wat er geregistreerd staat. Wij gaan na of alle betrokkenen een NIE en een Spaanse fiscale positie hebben. Vervolgens berekenen wij de drie belastingen voor de structuur die u overweegt, én voor het alternatief van niets doen, zodat u kunt vergelijken. Zodra u beslist, stellen wij de akte op, stemmen die af met de notaris, regelen de ondertekening — in persoon of bij volmacht — dienen de aangiften in en betalen de belastingen binnen de wettelijke termijnen, en schrijven de eigendomsovergang in. Aan het einde ontvangt u de ingeschreven akte.
Veelgestelde vragen
Kan ik mijn Spaanse woning aan mijn kinderen schenken?
Ja. Iedere eigenaar die handelingsbekwaam is kan Spaans onroerend goed bij leven aan zijn kinderen schenken, of hij nu in Spanje woont of niet en ongeacht zijn nationaliteit. Het moet gebeuren bij notariële akte en worden ingeschreven. Is het pand gemeenschappelijk eigendom, dan moet iedere mede-eigenaar meewerken.
Wie betaalt de belasting bij een schenking van Spaans vastgoed?
Het kind dat het pand ontvangt betaalt de schenkbelasting, in de regio waar het pand ligt. De ouder die schenkt kan daarnaast in Spanje worden belast over de waardestijging sinds de verwerving. De gemeentelijke plusvalía komt normaal gesproken voor rekening van de ontvanger, tenzij de akte anders bepaalt.
Is het voordeliger om nu te schenken of het pand na te laten?
Dat hangt van uw dossier af en moet berekend worden. De Valenciaanse Gemeenschap kent verminderingen voor zowel schenkingen als nalatenschappen tussen ouders en kinderen, maar de meerwaardeheffing bij de ouder speelt wél bij een schenking en niet bij een erfenis. Dat ene verschil geeft vaak de doorslag. Wij maken de vergelijking voordat u kiest.
Kan ik in het huis blijven wonen nadat ik het aan mijn kinderen heb geschonken?
Ja, als de akte de kinderen alleen de blote eigendom geeft en het vruchtgebruik levenslang aan u voorbehoudt. U behoudt het recht er te wonen en op de huurinkomsten. Dit is de meest gekozen opzet onder de families die wij bijstaan.
Moet ik naar Spanje reizen om de schenking te tekenen?
Nee. Met een volmacht die voor een notaris in uw eigen land is getekend, geapostilleerd en vertaald, tekenen wij in Spanje namens u. Hetzelfde geldt voor het kind dat de schenking aanvaardt.
Kan een schenking nog ongedaan worden gemaakt nadat zij getekend is?
Alleen in de beperkte gevallen waarin het Spaanse recht voorziet, zoals ernstige ondankbaarheid of de latere geboorte van een kind, of wanneer de akte zelf een recht van terugkeer bevat dat op dat moment is overeengekomen. Beschouw haar als definitief. Juist daarom moet de beslissing vóór de ondertekening worden doordacht en niet erna.
Wat als mijn kinderen in Nederland of België wonen?
Dat is de normale situatie bij onze cliënten en het vormt geen enkel beletsel. De kinderen hebben een Spaans NIE nodig, dat wij voor hen kunnen aanvragen, en zij kunnen de schenking bij volmacht aanvaarden zonder naar Spanje te komen.
Praat met ons voordat u iets tekent
Tomas Ballestero Lawyers is een onafhankelijk Spaans advocatenkantoor in Jávea (Xàbia), met een tweede kantoor in Valencia. Wij begeleiden internationale eigenaars op de Costa Blanca al meer dan 30 jaar, en adviseren onze cliënten in het Engels, Frans en Spaans.
Een schenking is definitief zodra zij getekend is. De vergelijking tussen schenken en nalaten kost weinig tijd en wordt door ons gemaakt vóórdat u zich vastlegt. Het eerste gesprek is gratis en vrijblijvend — per videogesprek of op kantoor in Jávea.
Contact
Tomas Ballestero Advocaten
Hoofdkantoor: Avenida del Pla 126, 2ª planta, 28A–28B, 03730 Javea / Xàbia (Alicante)
Kantoor Valencia: Calle Burriana 34, Valencia
Vaste lijn: +34 965 792 946
Mobiel: +34 607 320 768
E-mail: [email protected]
Zie ook: Advocaat Costa Blanca — huis kopen in Spanje · Volmacht voor het kopen van vastgoed in Spanje · Advocaat erfrecht Spanje
